Каранавірусная інфекцыя 2019
COVID-19 - гэта заразная хвароба, выкліканая каранавірусам SARS-CoV-2. У студзені 2020, хвароба распаўсюдзілася па ўсім свеце, у выніку пандэміі COVID-19.
Сімптомы COVID‑19 могуць адрознівацца, але часта ўключаюць ліхаманку,[7] стомленасць, кашаль, цяжкасці з дыханнем, страта нюху, і страта густу.[8][9][10] Сімптомы могуць з'явіцца праз адзін-чатырнаццаць дзён пасля заражэння вірусам. Як мінімум у траціны заражаных людзей не ўзнікае прыкметных сімптомаў.[11][12] З тых, у каго развіваюцца сімптомы, дастаткова прыкметныя, каб іх аднесці да пацыентаў, большасць (81%) развіваюцца сімптомы лёгкай і ўмеранай ступені (аж да лёгкай пнеўманіі), пакуль 14% развіваюцца цяжкія сімптомы (дыхавіца, гіпаксія, або больш чым 50% паражэнне лёгкіх на візуалізацыі), і 5% развіваюцца крытычныя сімптомы (дыхальная недастатковасць, шок, або паліорганнай дысфункцыі).[13] Пажылыя людзі маюць больш высокі рызыка развіцця цяжкіх сімптомаў. Некаторыя ўскладненні прыводзяць да смерці. Некаторыя людзі працягваюць адчуваць шэраг эфектаў (доўгі COVID) на працягу некалькіх месяцаў ці гадоў пасля заражэння, і пашкоджанне органаў назіралася.[14] Працягваюцца шматгадовыя даследаванні доўгатэрміновага ўздзеяння.[15]
Перадача COVID‑19 адбываецца пры ўдыханні інфекцыйных часціц або іх трапленні ў вочы, нос, або рот. Рызыка вышэйшая, калі людзі знаходзяцца побач, але дробныя часціцы, якія знаходзяцца ў паветры і змяшчаюць вірус, могуць заставацца падвешанымі ў паветры і перамяшчацца на вялікія адлегласці, асабліва ў памяшканні. Перадача таксама можа адбыцца, калі людзі дакранаюцца да вачэй, нос, або рот пасля дакранання да паверхняў або прадметаў, якія былі заражаныя вірусам. Людзі застаюцца заразнымі да 20 days and can spread the virus even if they do not develop symptoms.[16]
Testing methods for COVID-19 to detect the virus’s nucleic acid include real-time reverse transcription polymerase chain reaction (RT‑PCR),[17][18] transcription-mediated amplification,[17][18][19] and reverse transcription loop-mediated isothermal amplification (RT‑LAMP)[17][18] from a nasopharyngeal swab.[20]
Several COVID-19 vaccines have been approved and distributed in various countries, many of which have initiated mass vaccination campaigns. Other preventive measures include physical or social distancing, quarantining, ventilation of indoor spaces, use of face masks or coverings in public, covering coughs and sneezes, hand washing, and keeping unwashed hands away from the face. While drugs have been developed to inhibit the virus, the primary treatment is still symptomatic, managing the disease through supportive care, isolation, and experimental measures.